Με λίγα λόγια
- Κάθε κομμάτι περιέχει δύο πνευματικά δικαιώματα: ένα στην ηχογράφηση και ένα στο τραγούδι.
- Τα έσοδα της ηχογράφησης φτάνουν σε εσάς μέσω του διανομέα σας και, για τη μετάδοση και τη δημόσια εκτέλεση, μέσω οργανισμών που εκπροσωπούν ηχογραφήσεις και ερμηνευτές.
- Τα έσοδα του τραγουδιού φτάνουν σε δημιουργούς και εκδότες μέσω οργανισμών δικαιωμάτων εκτέλεσης και μηχανικής αναπαραγωγής. Ο διανομέας δεν τα εισπράττει.
- Οι κανόνες, τα ποσοστά και οι οργανισμοί διαφέρουν ανά χώρα και αλλάζουν με το χρόνο, γι' αυτό ελέγξτε την τρέχουσα κατάσταση πριν βασιστείτε σε οτιδήποτε από αυτά.
- Τυπικός πρώτος κάτοχος
- Όποιος οργάνωσε και χρηματοδότησε την ηχογράφηση
- Streams και λήψεις
- Συνήθως εισπράττεται από Ο διανομέας ή η δισκογραφική σας
- Συγγενικά δικαιώματα
- Συνήθως εισπράττεται από Ένας οργανισμός για ηχογραφήσεις και ερμηνευτές
- Τυπικός πρώτος κάτοχος
- Οι τραγουδοποιοί και οι συνθέτες
- Royalties εκτέλεσης
- Συνήθως εισπράττεται από Ένας οργανισμός δικαιωμάτων εκτέλεσης
- Royalties μηχανικής αναπαραγωγής
- Συνήθως εισπράττεται από Ένας οργανισμός δικαιωμάτων μηχανικής αναπαραγωγής
Δύο πνευματικά δικαιώματα σε κάθε κομμάτι
Όταν κυκλοφορείτε ένα κομμάτι, έχετε να κάνετε με δύο ξεχωριστά περιουσιακά στοιχεία.
Η ηχογράφηση, που συχνά λέγεται master, είναι μία συγκεκριμένη ηχογραφημένη ερμηνεία: αυτή η λήψη φωνής, αυτή η μίξη, αυτό το αρχείο. Συνήθως ανήκει σε όποιον οργάνωσε και χρηματοδότησε την ηχογράφηση: στη δισκογραφική, όταν το προβλέπει το δισκογραφικό συμβόλαιο, ή στον καλλιτέχνη σε μια αυτοχρηματοδοτούμενη κυκλοφορία. Σε ορισμένες χώρες ο νόμος το χαρακτηρίζει «συγγενικό» δικαίωμα και όχι πνευματικό δικαίωμα, αλλά λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο: είναι ξεχωριστό δικαίωμα, με δικό του κάτοχο.
Το μουσικό έργο, που συνήθως λέγεται σύνθεση ή τραγούδι, είναι η μελωδία και οι στίχοι, ανεξάρτητα από την ηχογράφηση στην οποία εμφανίζονται. Ανήκει αρχικά σε όσους το έγραψαν. Οι δημιουργοί συχνά ορίζουν έναν εκδότη ή έναν διαχειριστή εκδοτικών δικαιωμάτων για να παραχωρεί άδειες χρήσης του έργου και να εισπράττει τα έσοδά του.
| Ερώτηση | Ηχογράφηση | Μουσικό έργο |
|---|---|---|
| Λέγεται και | Το master | Η σύνθεση, το τραγούδι, τα εκδοτικά |
| Τι καλύπτει | Μία ηχογραφημένη ερμηνεία ενός τραγουδιού | Τη μελωδία και τους στίχους, σε οποιαδήποτε ηχογράφηση |
| Τυπικός πρώτος κάτοχος | Όποιος οργάνωσε και χρηματοδότησε την ηχογράφηση: μια δισκογραφική ή ένας καλλιτέχνης που κυκλοφορεί μόνος του | Οι τραγουδοποιοί και οι συνθέτες |
| Ταυτοποιείται από | ISRC | ISWC |
Ένα τραγούδι αποφέρει έσοδα και από τα δύο, επειδή κάθε χρήση μιας ηχογράφησης είναι και χρήση του τραγουδιού που περιέχει. Ένα stream αναπαράγει μια ηχογράφηση και εκτελεί μια σύνθεση την ίδια στιγμή, οπότε από την υπηρεσία φεύγουν δύο πληρωμές που ακολουθούν διαφορετική διαδρομή προς διαφορετικούς ανθρώπους. Η διασκευή δείχνει καθαρά αυτόν τον διαχωρισμό: η ίδια σύνθεση, μια νέα ηχογράφηση και ενδεχομένως εντελώς διαφορετικοί κάτοχοι.
Αν γράφετε, ερμηνεύετε και κυκλοφορείτε μόνοι σας τη μουσική σας, κατέχετε και τα δύο δικαιώματα και πρέπει να εισπράττετε και από τις δύο πλευρές.
Τι αποφέρει η ηχογράφηση
Streams και λήψεις
Τα καταστήματα και οι υπηρεσίες streaming παίρνουν άδεια για τις ηχογραφήσεις από τους κατόχους τους. Στην πράξη, ο κάτοχος ορίζει έναν διανομέα, ο διανομέας παραδίδει την κυκλοφορία και κάθε κατάστημα αναφέρει τη χρήση και πληρώνει τον διανομέα, ο οποίος πληρώνει τον δικαιούχο των δικαιωμάτων. Το ποσό που αποφέρει ένα stream δεν είναι σταθερό: αλλάζει ανάλογα με την υπηρεσία, τη χώρα και τη συνδρομή του ακροατή, καθώς και με το χρόνο.
Συγγενικά δικαιώματα
Όταν μια ηχογράφηση παίζεται στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση ή σε δημόσιο χώρο, όπως ένα κατάστημα, ένα μπαρ ή ένα γυμναστήριο, πολλές χώρες απαιτούν από τον ραδιοτηλεοπτικό φορέα ή τον χώρο να πληρώσει για αυτή τη χρήση. Η βιομηχανία ονομάζει αυτά τα έσοδα συγγενικά δικαιώματα. Οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης που εκπροσωπούν ηχογραφήσεις τα εισπράττουν και τα μοιράζουν μεταξύ του κατόχου της ηχογράφησης και των ερμηνευτών της. Οι ερμηνευτές συνήθως πληρώνονται απευθείας το μερίδιό τους, ανεξάρτητα από το ποιος κατέχει το master.
Οι κανόνες διαφέρουν ανά χώρα: ποιες χρήσεις καλύπτονται, πώς μοιράζονται τα χρήματα και ποιες ηχογραφήσεις και ποιοι ερμηνευτές δικαιούνται. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η πιο γνωστή εξαίρεση. Ο αμερικανικός νόμος αναγνωρίζει στις ηχογραφήσεις δικαίωμα εκτέλεσης μόνο για ορισμένες ψηφιακές ηχητικές μεταδόσεις, όπως το διαδικτυακό και το δορυφορικό ραδιόφωνο. Τη στιγμή της συγγραφής, το ραδιόφωνο AM και FM εκεί πληρώνει τραγουδοποιούς και εκδότες, όχι όμως κατόχους ηχογραφήσεων ή ερμηνευτές.
Για να εισπράξετε, δηλώστε τις ηχογραφήσεις σας, και τον εαυτό σας ως ερμηνευτή, σε έναν οργανισμό που καλύπτει αυτό το δικαίωμα στη χώρα σας ή σε έναν αντιπρόσωπο που το κάνει για λογαριασμό σας.
Τι αποφέρει η σύνθεση
Royalties εκτέλεσης
Μια σύνθεση εκτελείται δημόσια όταν μεταδίδεται, παίζεται σε χώρο ή επιχείρηση, ερμηνεύεται ζωντανά ή γίνεται streaming. Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν μουσική με αυτόν τον τρόπο πληρώνουν τέλη αδειοδότησης σε οργανισμούς δικαιωμάτων εκτέλεσης, οι οποίοι αντιστοιχίζουν τις αναφορές χρήσης με τα δηλωμένα έργα και πληρώνουν τους δημιουργούς και τους εκδότες. Ένας δημιουργός συνήθως γίνεται μέλος ενός οργανισμού για τη χώρα του, και οι συμφωνίες του με οργανισμούς του εξωτερικού φέρνουν πίσω χρήματα από άλλες χώρες.
Royalties μηχανικής αναπαραγωγής
Τα royalties μηχανικής αναπαραγωγής οφείλονται όταν μια σύνθεση αναπαράγεται: τυπώνεται σε βινύλιο ή CD, πωλείται ως λήψη ή παραδίδεται ως διαδραστικό stream, δηλαδή όταν ο ακροατής επιλέγει το κομμάτι. Σε πολλές χώρες, ένα stream κατά παραγγελία πληρώνει έτσι τη σύνθεση δύο φορές, μία ως εκτέλεση και μία ως αναπαραγωγή.
Το ποιος διαχειρίζεται τα royalties μηχανικής αναπαραγωγής εξαρτάται από το πού γίνεται η χρήση. Σε ορισμένες χώρες ένας οργανισμός χειρίζεται και τα δικαιώματα εκτέλεσης και της μηχανικής αναπαραγωγής, ενώ σε άλλες το κάνει ξεχωριστός οργανισμός. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο MLC διαχειρίζεται την άδεια μηχανικής αναπαραγωγής για το διαδραστικό streaming και πληρώνει εκδότες, διαχειριστές και τραγουδοποιούς που διαχειρίζονται μόνοι τους τα δικαιώματά τους. Για λήψεις και φυσικά αντίτυπα, ο πληρωτής μπορεί να είναι το κατάστημα ή η δισκογραφική, ανάλογα με τη χώρα.
Τα ποσοστά καθορίζονται με νόμο, από δικαστήρια ή με διαπραγμάτευση, χώρα προς χώρα, και αλλάζουν, γι' αυτό αναζητήστε τα τρέχοντα στοιχεία στην πηγή.
Άδειες συγχρονισμού
Για να συνδυάσετε μουσική με κινούμενη εικόνα, σε ταινία, διαφήμιση, παιχνίδι ή διαδικτυακό βίντεο, χρειάζεστε άδεια συγχρονισμού. Εμπλέκονται δύο εγκρίσεις: μία για τη σύνθεση, από τον εκδότη ή τους δημιουργούς, και μία για την ηχογράφηση, από τον κάτοχο του master, που συχνά λέγεται άδεια χρήσης master. Και οι δύο πρέπει να εξασφαλιστούν, κάθε πλευρά μπορεί να αρνηθεί και τα τέλη διαπραγματεύονται κατά περίπτωση.
Ποιος εισπράττει τι
Οι οργανισμοί που αναφέρονται εδώ είναι παραδείγματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι περισσότερες χώρες έχουν τους δικούς τους αντίστοιχους.
| Έσοδα | Δικαίωμα | Ποιος τα εισπράττει συνήθως | Ποιος πληρώνεται |
|---|---|---|---|
| Streams και λήψεις | Ηχογράφηση | Ο διανομέας ή η δισκογραφική σας, πληρωμένος από τα καταστήματα | Ο κάτοχος του master, που τα μοιράζει σύμφωνα με τα συμβόλαια και τους διαμοιρασμούς του |
| Συγγενικά δικαιώματα: μετάδοση και δημόσια εκτέλεση ηχογραφήσεων | Ηχογράφηση | Ένας οργανισμός συλλογικής διαχείρισης για ηχογραφήσεις και ερμηνευτές, όπως ο PPL στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στις ΗΠΑ, ο SoundExchange, μόνο για ορισμένες ψηφιακές υπηρεσίες | Ο κάτοχος του master και οι ερμηνευτές |
| Royalties εκτέλεσης | Σύνθεση | Ένας οργανισμός δικαιωμάτων εκτέλεσης, όπως ο ASCAP ή ο BMI στις ΗΠΑ ή ο PRS for Music στο Ηνωμένο Βασίλειο | Τραγουδοποιοί και εκδότες |
| Royalties μηχανικής αναπαραγωγής | Σύνθεση | Ένας οργανισμός δικαιωμάτων μηχανικής αναπαραγωγής ή ένας οργανισμός που χειρίζεται και τα δύο δικαιώματα. Ο MLC για διαδραστικά streams στις ΗΠΑ, ο MCPS στο Ηνωμένο Βασίλειο | Τραγουδοποιοί και εκδότες, συχνά μέσω εκδότη ή διαχειριστή |
| Τέλη συγχρονισμού | Και τα δύο | Κανένας οργανισμός. Κάθε πλευρά διαπραγματεύεται απευθείας, κάποιες φορές μέσω αντιπροσώπου | Δημιουργοί και εκδότες για τη σύνθεση, ο κάτοχος του master για την ηχογράφηση |
Τι εισπράττει ένας διανομέας και τι όχι
Ένας διανομέας, και η Aevora μαζί, δουλεύει στην πλευρά της ηχογράφησης. Παραδίδει την κυκλοφορία σας στα καταστήματα, λαμβάνει όσα πληρώνουν τα καταστήματα για streams και λήψεις των ηχογραφήσεών σας και σας τα πληρώνει.
Η διανομή δεν καλύπτει:
- Royalties εκτέλεσης για τραγουδοποιούς. Προέρχονται από οργανισμό δικαιωμάτων εκτέλεσης και μόνο για έργα δηλωμένα εκεί.
- Royalties μηχανικής αναπαραγωγής για τραγουδοποιούς. Προέρχονται από οργανισμό δικαιωμάτων μηχανικής αναπαραγωγής, εκδότη ή διαχειριστή εκδοτικών δικαιωμάτων.
- Συγγενικά δικαιώματα. Προέρχονται από τους οργανισμούς που εκπροσωπούν ηχογραφήσεις και ερμηνευτές.
Έτσι, αν έχετε γράψει τα τραγούδια που κυκλοφορείτε, η διανομή από μόνη της αφήνει μέρος των εσόδων σας ανείσπρακτο. Γίνετε μέλος ενός οργανισμού δικαιωμάτων εκτέλεσης ως δημιουργός, δηλώστε κάθε έργο με τους δημιουργούς και τα μερίδιά τους και φροντίστε να καλύπτονται τα δικαιώματα μηχανικής αναπαραγωγής, απευθείας όπου είναι δυνατό ή μέσω εκδότη ή διαχειριστή εκδοτικών δικαιωμάτων. Χρήματα που δεν μπορούν να αντιστοιχιστούν σε δηλωμένο έργο μπορεί να μείνουν αζήτητα.
Οι κωδικοί που ταυτοποιούν τη μουσική σας
Οι τίτλοι είναι διφορούμενοι, οι κωδικοί όχι, γι' αυτό τα συστήματα που αναφέρουν και πληρώνουν royalties αντιστοιχίζουν με βάση κωδικούς.
| Κωδικός | Προσδιορίζει | Ποιος τον εκδίδει | Σε τι χρησιμεύει |
|---|---|---|---|
| ISRC | Μία ηχογράφηση: ένα ηχητικό κομμάτι ή ένα μουσικό βίντεο | Η δισκογραφική ή ο διανομέας σας, στο πλαίσιο του διεθνούς συστήματος που διαχειρίζεται η IFPI | Καταστήματα και οργανισμοί αναφέρουν streams, πωλήσεις και αναπαραγωγές με βάση αυτόν. Κάθε διακριτή εκδοχή, όπως ένα remix, μια επεξεργασμένη εκδοχή ή μια ζωντανή λήψη, χρειάζεται τον δικό της |
| ISWC | Μία σύνθεση | Το δίκτυο των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης, που συντονίζεται από τη CISAC, μόλις δηλωθεί το έργο | Οργανισμοί και εκδότες αντιστοιχίζουν εκτελέσεις και αναπαραγωγές με το έργο και τους δημιουργούς του |
| UPC ή EAN | Μία κυκλοφορία ως προϊόν: ένα σινγκλ, ένα EP ή ένα άλμπουμ | Συνήθως ο διανομέας ή η δισκογραφική σας, από σειρές γραμμωτών κωδικών που εκδίδει η GS1 | Τα καταστήματα ταυτοποιούν την κυκλοφορία για την παράδοση, την αναφορά πωλήσεων και τα charts |
| IPI | Ένας δημιουργός ή ένας εκδότης, ως μέλος οργανισμού | Ο οργανισμός δικαιωμάτων εκτέλεσης ή συλλογικής διαχείρισης, όταν γίνεστε μέλος | Οι δηλώσεις έργων αναφέρουν δημιουργούς και εκδότες με τον IPI τους, ώστε οι οργανισμοί σε άλλες χώρες να πληρώνουν το σωστό πρόσωπο |
Μία σύνθεση έχει έναν ISWC αλλά μπορεί να έχει πολλούς ISRC, έναν για κάθε ηχογράφησή της.
Διαμοιρασμοί: master και εκδοτικά
Ο διαμοιρασμός είναι μια συμφωνία για το ποιος λαμβάνει ποιο μερίδιο από μια ροή εσόδων. Επειδή ένα κομμάτι έχει δύο πνευματικά δικαιώματα, έχει δύο σύνολα διαμοιρασμών.
Οι διαμοιρασμοί master μοιράζουν τα έσοδα της ηχογράφησης σε όσους έχουν συμφέρον σε αυτήν: τον καλλιτέχνη, τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες, έναν παραγωγό, τη δισκογραφική. Τους εφαρμόζει ο διανομέας ή η δισκογραφική όταν εισπράττονται τα έσοδα από τα καταστήματα.
Οι εκδοτικοί διαμοιρασμοί, που λέγονται και διαμοιρασμοί δημιουργών, μοιράζουν τη σύνθεση σε όσους την έγραψαν. Τους δηλώνετε στον οργανισμό δικαιωμάτων εκτέλεσης και στον εκδότη ή διαχειριστή σας.
Τα δύο συμφωνούνται χωριστά, επειδή οι άνθρωποι και η συνεισφορά τους διαφέρουν. Ένας παραγωγός μπορεί να δικαιούται μερίδιο από το master χωρίς να έχει γράψει τίποτα από το τραγούδι. Ένας συν-δημιουργός μπορεί να κατέχει μέρος της σύνθεσης χωρίς καμία συμμετοχή στην ηχογράφηση.
Συμφωνήστε και τα δύο εγγράφως πριν από την κυκλοφορία. Ένα split sheet υπογεγραμμένο από κάθε δημιουργό είναι το συνηθισμένο αρχείο για τη σύνθεση, και οι συν-δημιουργοί πρέπει να δηλώσουν τα ίδια μερίδια, επειδή αντικρουόμενες δηλώσεις μπορεί να καθυστερήσουν την πληρωμή όλων.
Στη Aevora, οι διαμοιρασμοί royalties μοιράζουν τα έσοδα που φτάνουν στον λογαριασμό σας και πληρώνουν σε κάθε συνεργάτη το μερίδιό του. Ο ορισμός διαμοιρασμού εκεί δεν δηλώνει ένα έργο σε οργανισμό, οπότε αυτές οι δηλώσεις παραμένουν δική σας υποχρέωση.
Διασκευές, samples και remix
Καθεμία από αυτές τις περιπτώσεις χρησιμοποιεί έργο άλλου, οπότε χρειάζεται άδεια. Οι λεπτομέρειες εξαρτώνται από τη χώρα, γι' αυτό διαβάστε το ως τη γενική εικόνα και ελέγξτε τους κανόνες της χώρας όπου κυκλοφορείτε.
Διασκευές
Η διασκευή είναι μια νέα ηχογράφηση μιας υπάρχουσας σύνθεσης. Το νέο master είναι δικό σας και οι αρχικοί δημιουργοί εξακολουθούν να κατέχουν το τραγούδι, γι' αυτό αναφέρετέ τους ως δημιουργούς. Για να κυκλοφορήσετε μια διασκευή ως ήχο χρειάζεστε άδεια μηχανικής αναπαραγωγής. Σε πολλές χώρες την χειρίζονται οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει υποχρεωτική άδεια για τραγούδια που έχουν ήδη κυκλοφορήσει, εφόσον πληρούνται οι όροι της και καταβάλλεται το royalty. Το ποιος πρέπει να την εξασφαλίσει εξαρτάται από τη μορφή και τη χώρα: οι υπηρεσίες streaming συνήθως την καλύπτουν οι ίδιες, ενώ για λήψεις και φυσικά αντίτυπα η ευθύνη μπορεί να πέφτει σε όποιον κυκλοφορεί την ηχογράφηση.
Δύο όρια ισχύουν σχεδόν παντού. Η αλλαγή των στίχων ή η ουσιαστική τροποποίηση του τραγουδιού ξεπερνά τη διασκευή και απαιτεί την άδεια των κατόχων του τραγουδιού. Η χρήση μιας διασκευής σε βίντεο απαιτεί άδεια συγχρονισμού.
Samples
Ένα sample αντιγράφει μέρος μιας υπάρχουσας ηχογράφησης, οπότε χρησιμοποιεί και τα δύο πνευματικά δικαιώματα. Χρειάζεστε άδεια από τον κάτοχο του master και από τους κατόχους της σύνθεσης πριν από την κυκλοφορία. Δεν υπάρχει αξιόπιστος κανόνας ότι ένα σύντομο sample χρησιμοποιείται ελεύθερα: δικαστήρια σε διαφορετικές χώρες έχουν καταλήξει σε διαφορετικά συμπεράσματα. Αν ξαναπαίξετε μόνοι σας το απόσπασμα, αποφεύγετε το master αλλά εξακολουθείτε να χρησιμοποιείτε τη σύνθεση. Οι ήχοι από ένα sample pack καλύπτονται από την άδεια του πακέτου, γι' αυτό διαβάστε τους όρους του.
Remix
Ένα remix βασίζεται στην αρχική ηχογράφηση, οπότε χρειάζεται την άδεια του κατόχου του master και των κατόχων της σύνθεσης αν αλλάζει το ίδιο το τραγούδι, για παράδειγμα με νέα μελωδία ή στίχους. Το ποιος κατέχει το remix και αν ο δημιουργός του remix λαμβάνει αμοιβή, royalty ή μερίδιο της σύνθεσης ρυθμίζεται στη συμφωνία remix. Χωρίς άδεια, ένα remix δεν μπορεί να κυκλοφορήσει στα καταστήματα.
Γλωσσάριο
- Master
- The sound recording, and the rights in it.
- Composition
- The musical work: melody and lyrics, independent of any one recording.
- Publishing administrator
- A service that registers your works and collects composition royalties for a fee or a commission, usually without taking ownership.
- CMO
- Collective management organisation. A society that licenses rights and pays out royalties for many rights holders.
- PRO
- Performing rights organisation. A CMO that licenses the public performance of compositions.
- Neighbouring rights
- In industry use, the royalties paid when recordings are broadcast or played in public, shared by master owners and performers.
- DSP
- Digital service provider. A download store or a streaming service.
- Split sheet
- A signed record of who wrote a song and in what shares.
Γενικές πληροφορίες, όχι νομική συμβουλή
Ο οδηγός αυτός περιγράφει πώς λειτουργούν συνήθως τα δικαιώματα μουσικής. Είναι γενική πληροφόρηση, όχι νομική συμβουλή, και δεν καλύπτει κάθε χώρα ή κάθε συμβόλαιο. Οι νόμοι, τα ποσοστά και οι οργανισμοί που τα διαχειρίζονται αλλάζουν. Πριν υπογράψετε μια συμφωνία, εξασφαλίσετε άδεια για ένα sample ή βασιστείτε σε κάποιον κανόνα που περιγράφεται εδώ, ελέγξτε την τρέχουσα κατάσταση στις χώρες που σας ενδιαφέρουν και συμβουλευτείτε εξειδικευμένο δικηγόρο μουσικής.